3 mart 1340 ve 26 recep 1342Kesin

Tevhîd-i Tedrîsat Kanunu'nun neşri

430 sayılı kanun, Türkiye'deki bütün ilmî ve tedrisî müesseseleri Maarif Vekâleti'ne bağladı; medrese ve mektepleri bu vekâlete devretti ve aynı maddede Dârülfünun'da bir İlâhiyat Fakültesi ile din hizmetlisi yetiştirecek mektepler kurulmasını emretti.

CumhuriyetHukuk ve YargıBilim, Teknoloji ve EğitimToplum ve NüfusKültür, Sanat ve Din Hayatı

Tarihleme

Kanun metninin altındaki tarih "3 mart 1340 ve 26 recep 1342"dir; aynı belgede Cumhuriyet riyasetine tebliğ tarihi de 3.III.1340 olarak verilir. Meclis'çe kabul, belgede yalnızca "İkinci içtimaın birinci celsesinde" diye gösterilir; kabul günü ayrıca yazılmaz.

Ne oldu

Kanun yedi maddedir ve öğretimi tek elde toplar. Türkiye dahilindeki bütün ilmî ve tedrisî müesseseler Maarif Vekâleti'ne bağlanır (md. 1). Şer'iye ve Evkaf Vekâleti veya hususi vakıflar tarafından idare olunan bütün medrese ve mektepler Maarif Vekâleti'ne devir ve raptedilir (md. 2); Şer'iye ve Evkaf bütçesinde mekteplere ve medreselere ayrılan meblağ Maarif bütçesine nakledilir (md. 3). Dördüncü madde çoğu zaman gözden kaçar ve kanunun anlamı bakımından belirleyicidir: Maarif Vekâleti, yüksek diniyat mütehassısları yetiştirmek üzere Dârülfünun'da bir İlâhiyat Fakültesi tesis edecek ve imamet ile hitabet gibi dinî hizmetlerin ifasıyla mükellef memurların yetişmesi için de ayrı mektepler açacaktır. Yani kanun din öğretimini ortadan kaldırmaz; onu Maarif Vekâleti'nin çatısı altına alır ve iki ayrı kurumla sürdürülmesini emreder. Beşinci madde, o güne kadar Müdafaa-i Milliye'ye bağlı askerî rüşdî ve idadîler ile Sıhhiye Vekâleti'ne bağlı darüleytamları bütçeleri ve öğretim heyetleriyle birlikte Maarif Vekâleti'ne bağlar; orduya mensup öğretmenler, bağlantıları düzenlenene kadar ordu ile nisbetlerini korur. Kanun, 431 sayılı hilâfetin ilgası kanunuyla aynı gün — 3 Mart 1340 / 26 Recep 1342 — kabul edilmiştir.

Kaynaklar

  • A · Birincil resmî

    Tevhîd-i Tedrîsat Kanunu, No. 430 — TBMM Kanunlar Dergisi

    Türkiye Büyük Millet Meclisi · 1924-03-03 · c. 2 · s. 242

    DÖRDÜNCÜ MADDE — Maarif vekâleti yüksek diniyat mütehassısları yetiştirmek üzere Darülfünunda bir İlahiyat fakültesi tesis ve imamet ve hitabet gibi hidematı diniyenin ifası vazifesiyle mükellef memurların yetişmesi için de ayrı mektepler küşat edecektir.

    Kaynak

Yorumlar

Aşağıdakiler olgu değil, sahiplerine ait okumalardır.

  • Resmî anlatı

    Kanun, öğretimi tek elde toplarken din öğretimini kaldırmaz: aynı metin Dârülfünun'da bir İlâhiyat Fakültesi ile din hizmetlisi yetiştirecek mekteplerin açılmasını emreder.

    Tevhîd-i Tedrîsat Kanunu, No. 430, md. 4 (Tevhîd-i Tedrîsat Kanunu, No. 430 — TBMM Kanunlar Dergisi)

Bağlı kayıtlar

Güven seviyesi: kesin Birincil kaynak var, bağımsız ikinci kaynakla teyit edilmiş.

Ölçütlerin tamamı Yöntem sayfasında. Hata bulduğunuzu düşünüyorsanız kaynağıyla bildirin; kayıt silinmez, düzeltme notuyla güncellenir.