Hilâfetin kaldırılması ve Osmanlı hanedanının sınır dışı edilmesi

Kanun on üç maddedir. Birinci madde, halifenin hal'edildiğini bildirdikten sonra makamın kaldırılmasını şu gerekçeye bağlar: hilâfet, hükûmet ve cumhuriyet mâna ve mefhumunda esasen mündemiç olduğundan hilâfet makamı mülgadır. Yani gerekçe, makamın gereksizliği değil, işlevinin cumhuriyetin kendisinde zaten bulunduğudur. Kalan maddeler hanedan hakkındadır. Mahlû halife ile Osmanlı saltanatı hanedanının erkek ve kadın bütün azası ve damatlar, Türkiye Cumhuriyeti toprağında ikamet etmekten ebediyen menedilir; bu hanedana mensup kadınlardan doğanlar da aynı hükme tabidir (md. 2). Bu kişiler kanunun ilanından itibaren azami on gün içinde ülkeyi terke mecburdur (md. 3) ve Türk vatandaşlık sıfatı ile hukuku kaldırılmıştır (md. 4). Bundan böyle Türkiye'de gayrimenkul tasarruf edemezler; ilişiklerini kesmek için bir yıl süreyle vekâleten devlet mahkemelerine başvurabilirler, bu sürenin sonunda hiçbir mahkemeye müracaat hakları kalmaz (md. 5). Yol masraflarına karşılık, servet derecelerine göre değişen ve bir defaya mahsus bir meblağ hükûmetçe verilecektir (md. 6). Gayrimenkullerini bir yıl içinde hükûmetin bilgisi ve muvafakatiyle tasfiyeye mecburdurlar; etmezlerse hükûmet tasfiye edip bedelini kendilerine verir (md. 7). Sekizinci maddeden itibaren mülkiyet devri düzenlenir: Osmanlı İmparatorluğu'nda padişahlık etmiş kimselerin tapuya bağlı gayrimenkulleri millete intikal etmiştir (md. 8); mülga padişahlık sarayları, kasırları ve sair binalarındaki mefruşat, takımlar, tablolar, nefis eserler ve bilcümle menkul mallar millete intikal etmiştir (md. 9); daha önce millete devredilen emlâk-i hakaniye ile birlikte mülga padişahlığa ait bütün emlâk ve sabık Hazine-i Hümâyun, muhteviyatıyla beraber saray, kasır, bina ve araziler millete intikal etmiştir (md. 10). Kanun, 430 sayılı Tevhîd-i Tedrîsat Kanunu ile aynı gün — 3 Mart 1340 / 26 Recep 1342 — kabul edilmiştir.